Bir dizi ya da film setinde jeneratör, çekim günü boyunca kimsenin düşünmediği ama durduğunda her şeyin durduğu bir ekipmandır. Doğru seçim yalnızca "kaç kW" sorusundan ibaret değil: ses, kablo, faz dengesi, yakıt ve yedekleme birlikte düşünülmelidir. Aşağıdaki başlıklar, bir tedarikçiden teklif istemeden önce elinizde olması gereken bilgileri sıralıyor.
Önce ekipman listesi, sonra güç sınıfı
Güç sınıfı tahminle değil liste ile belirlenir. Işık (HMI, tungsten, LED paneller), video köyü ve monitörler, karavanların klima ve ısıtıcıları, catering ve şarj istasyonları ayrı ayrı yazılır ve toplanır. Varsayımsal bir örnek: 2 adet 6 kW HMI, 4 adet 2 kW tungsten, birkaç LED panel, video köyü, iki karavan klimasıyla birlikte toplam yük 40 kW civarında çıkıyorsa, %30-35 güvenlik payıyla yaklaşık 52-54 kW'a ulaşırsınız. Bu yük 90 kW'lık bir jeneratörde yaklaşık %60 yükleme demektir; dizel jeneratörler çok düşük yükte (%30'un altında) verimsiz ve sorunlu çalıştığı için "ne olur ne olmaz" diyerek çok büyük sınıf seçmek de çözüm değildir.
Sınıfları ve her birinin tipik kullanım alanını güç sınıfları sayfalarında bulabilirsiniz. Listeyi çıkarırken zorlanırsanız güç hesaplama aracımız ekipman yükünüze göre başlangıç tahmini verir; kesin rakam sahadaki keşifle netleşir.
Sessiz jeneratör: dB değeri ve konum birlikte düşünülür
Canlı ses kaydı yapılan sahnelerde jeneratörün sesi doğrudan çekim kalitesini etkiler; yalıtımsız bir ünite sette sürekli ADR (sonradan seslendirme) ihtiyacı doğurabilir. Akustik yalıtımlı kabin işin yarısıdır, diğer yarısı konumdur. Hatırlamanız gereken iki kural: ses basıncı mesafe iki katına çıktığında açık alanda yaklaşık 6 dB azalır ve 10 dB'lik fark kulağa yaklaşık iki kat yüksek ses gibi gelir. Yani jeneratörü mikrofon menzilinden bir bina, araç ya da duvar arkasına almak, kabinin kendisi kadar değer taşıyabilir.
Egzoz yönünü sete ve rüzgâr yönünü dikkate alarak seçmek, sert yansıtıcı yüzeylerden (cam cephe, duvar) uzak durmak da aynı kategoridedir. Bu kararlar keşif aşamasında, set tasarımı ve ses ekibiyle birlikte verilir.
Kablo mesafesi ve gerilim düşümü
Jeneratörü sesten uzağa almak kabloyu uzatır, kablo uzadıkça gerilim düşer. Uzun hatlarda yeterli kesitte kablo kullanılmazsa ışıklar titrer, motorlu ekipmanlar zorlanır ve kablo ısınır. Pratik hedef, hat sonunda gerilim düşümünün yaklaşık %3-5'in altında kalmasıdır. Mesafe fazlaysa çözüm daha kalın kablo ya da ihtiyaç noktasına yakın ek dağıtım panosudur.
Yer üstündeki kablolar kablo köprüsü (cable ramp) ile korunmalı, ekip ve araç geçiş noktaları baştan işaretlenmelidir. Bu hem ekipmanı hem de insanları korur.
Faz dengesi ve dağıtım
Işıkların çoğu tek fazlıdır. Hepsi aynı faza bağlanırsa toplam yük jeneratörün kapasitesinin altında olsa bile o faz aşırı yüklenir ve devre keser. Yükü L1-L2-L3 arasında dengeli dağıtmak, ışık ekibi ile jeneratör teknisyeninin birlikte çözmesi gereken bir iştir. Açık hava kurulumlarında kaçak akım koruması (30 mA) ve uygun IP sınıfında panolar da standart olmalıdır.
Yakıt ve uzun çekim günleri
Set günü 12-14 saati bulabilir. Yakıt tüketimi markaya ve yüke göre değişir, ancak kabaca 100 kW'lık bir jeneratör %75 yükte saatte yaklaşık 20 litre civarı mazot yakar; üretici tabloları bu değeri netleştirir. Depo kapasitesini saatlik tüketime bölerek otonomiyi hesaplayın ve ikmali çekim saatleri dışına planlayın. Yakıtı kimin sağlayacağı tekliften önce netleşmeli.
Yedekleme ve arıza senaryosu
Uzun çekimlerde bir jeneratör arızası tüm günün takvimini bozar. Kritik sahnelerde ve büyük bütçeli projelerde yedekli sistem, tek bir arızanın çekimi durdurmasını engeller. Yedekli düzenin mantığını yedekli enerji sistemi yazımızda ayrıntılı anlattık. Her durumda 7/24 teknik destek ve arıza anında kimi arayacağınızın baştan belli olması, dakikalar ile saatler arasındaki farkı yaratır.
Teklif istemeden önce hazırlayın
Tarih ve saat aralığı, lokasyon ve araç erişimi (yol genişliği, zemin), ekipman listesi, karavan sayısı, ses kaydı yapılıp yapılmayacağı ve yakıtı kimin sağlayacağı. Bu altı bilgi elinizdeyse hem teklif hem keşif çok daha hızlı ilerler. Mobil jeneratör kiralama için bilgileri telefon ya da WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.
İlgili rehberler
Projeniz için teklif almak ister misiniz?